Funkcje zadrzewień
Funkcje zadrzewień
O środowiskotwórczym znaczeniu zadrzewień decyduje różnorodność spełnianych przez nie funkcji. Wynikają one z oddziaływania zadrzewienia na ożywione (rośliny i zwierzęta), jak i nieożywione (klimat, gleba, woda) elementy środowiska przyrodniczego.
Funkcje odnoszą się także do sztucznych elementów krajobrazu, stanowiącego wytwór, towarzyszący produkcyjnej i nieprodukcyjnej działalności człowieka (zakłady produkcyjne, sieć komunikacyjna, ośrodki wypoczynkowe i dydaktyczne). W ramach funkcji podstawowych wyróżnia się szereg funkcji szczegółowych odnoszących się do poszczególnych elementów krajobrazu, na które zadrzewienie oddziałuje.
Klasyfikacja funkcji zadrzewień.
| Funkcje zadrzewień | ||
|---|---|---|
| Podstawowe | Szczegółowe | Oddziaływanie |
| Ochronne | klimatyczne | hamowanie wiatrów, modyfikujące rozkład opadów, temperatury powietrza i gleby, parowanie |
| glebochronne | pasy drzew i krzewów w poprzek stoków zmniejszają erozję wodną, a prostopadłe do kierunku wiatrów - erozję wietrzną | |
| wodochronne | zmniejszanie parowania (np. na terenach źródliskowych) i spływu powierzchniowego, przeciwdziałanie chemicznemu i biologicznemu zanieczyszczaniu wód | |
| biocenotyczne | tworzenie miejsc gniazdowania i żerowania ptaków i owadów, zwłaszcza dzikich pszczołowatych, niezbędnych do zapylania roślin uprawnych | |
| sanitarno-higieniczne | zatrzymywanie zanieczyszczeń pyłowych, toksycznych gazów (np. z ferm hodowlanych) | |
| techniczne | rozgraniczanie własności, zasłanianie miejsc szpecących (np. śmietników), działanie obronne (żywopłoty z kolczastych krzewów) i przeciwpożarowe, umacnianie skarp, sygnalizowanie skrzyżowania dróg | |
| Produkcyjne | produkcja użytków drzewnych | dostarczanie różnych sortymentów drzewnych |
| produkcja użytków niedrzewnych | dostarczanie jadalnych owoców, pożytków pszczelich, surowców farmaceutycznych, liści użytkowych | |
| Społeczno-kulturowe | wypoczynkowe | stwarzanie możliwości wypoczynku |
| estetyczne | zaspokajanie potrzeb estetycznych | |
| wychowawczo-dydaktyczne | przyczynianie się do umysłowego rozwoju człowieka | |
| kulturotwórcze | przyczynianie się do kulturalnego rozwoju człowieka | |
Z reguły poszczególne obiekty zadrzewieniowe pełnią kilka funkcji jednocześnie, przy czym zawsze jedna z nich jest pierwszoplanowa.
Źródło: Murat E. „Poradnik hodowcy lasu” Warszawa 1999